FİYATLANDIRMA
Fiyat nasıl hesaplanıyor?
Fiyat bir tahmin motoru ya da kara kutu değil; parçanızın geometrisinden ölçülen sayılarla, atölyenin kendi maliyet parametreleri üzerinden yürütülen açık bir hesap. Aşağıda her adımı ve kullanılan formülleri olduğu gibi bulacaksınız.
Üç aşama
Dosyanız yüklendiği anda üç aşamalı bir işlem başlar: (1) geometri sunucuda ölçülür, (2) ölçülen değerler atölyenin maliyet parametreleriyle çarpılarak maliyet kalemleri çıkarılır, (3) kâr marjı ve KDV eklenerek nihai fiyat oluşur.
Tüm hesap sunucuda yapılır. Tarayıcıdan gelen hiçbir ölçü değerine güvenilmez; bu, fiyatın istemci tarafında değiştirilmesini imkânsız kılar.
1. Adım — Geometrinin ölçülmesi
STEP/IGES/BREP dosyanız OpenCASCADE çekirdeği ile açılır ve gerçek B-rep (sınır temsili) topolojisi üzerinden ölçülür. Elde edilen değerler: net hacim (cm³), yüzey alanı (cm²) ve sınırlayıcı kutu ölçüleri X × Y × Z (mm).
Aynı topoloji üzerinde özellik tanıma çalışır: silindirik yüzeyler içbükey/dışbükey ayrımıyla delik olarak, parçanın en üst/alt kotunda olmayan düzlemsel yüzeyler cep olarak, aşağı bakan ve alttan erişilemeyen yüzeyler ise ters açı olarak sayılır.
Bu sayılar tek bir katsayıya indirgenir — karmaşıklık çarpanı:
karmaşıklık = min(1 + 0.04·delik + 0.15·cep + 0.30·ters açı , 3.0)
Çarpan yalnızca işleme SÜRESİNİ etkiler, malzeme maliyetini değil: delikli bir parça daha uzun tezgâh süresi ister ama daha az malzeme tüketir. Üst sınır 3.0'dır; hiçbir parça bu katsayının ötesinde fiyatlandırılmaz.
2. Adım — Maliyet kalemleri
Kütük hacmi sınırlayıcı kutudan, talaş hacmi ise kütükten net hacmin çıkarılmasıyla bulunur:
kütük hacmi = (X/10) · (Y/10) · (Z/10) [cm³] talaş hacmi = max(kütük hacmi − net hacim , 0) [cm³]
CNC gibi talaşlı (çıkarımsal) yöntemlerde malzeme kütükten satın alınır ve işlenen hacim talaştır. 3B baskı gibi eklemeli yöntemlerde ise hem satın alınan hem işlenen hacim doğrudan net hacimdir — kütükten fire çıkarmanın fiziksel karşılığı yoktur.
Kalem kalem formüller (bir adet için)
Aşağıdaki beş kalem tek bir parçanın maliyetini oluşturur. Parametrelerin tamamı atölyenin kendi ayarlarından gelir.
malzeme = (yoğunluk[kg/dm³] / 1000) · kg fiyatı · kullanılacak hacim işleme süresi = (işlenecek hacim / MRR[cm³/dk]) · karmaşıklık [dk] işleme = (işleme süresi / 60) · saatlik tezgâh ücreti hurda/fire = talaş hacmi · fire katsayısı yüzey işlemi = yüzey alanı · birim yüzey maliyeti
MRR (Material Removal Rate), tezgâhın o malzemede dakikada kaç cm³ talaş kaldırabildiğidir ve malzeme bazında tanımlıdır — alüminyum ile paslanmaz çeliğin işleme süresi bu yüzden aynı geometride bile farklı çıkar.
3. Adım — Adet, hazırlık, marj ve KDV
Hazırlık maliyeti (tezgâh kurulumu + CAM programlama) siparişin tamamı için BİR KEZ hesaplanır, adetle çarpılmaz. Makine bir kez kurulur, program bir kez yazılır. Adet arttıkça bu sabit maliyet parça başına eriyeceği için birim fiyat düşer:
hazırlık = ((setup dk + CAM dk) / 60) · saatlik ücret ← sipariş başına tek sefer ara toplam = (malzeme + işleme + yüzey + hurda) · adet + hazırlık marj = ara toplam · (kâr marjı % / 100) KDV matrahı= ara toplam + marj KDV = KDV matrahı · 0.20 genel toplam = KDV matrahı + KDV birim fiyat = genel toplam / adet
KDV oranı %20'dir. Teklif PDF'inde ara toplam, KDV ve genel toplam ayrı satırlarda; birden fazla adet seçildiğinde KDV dahil ve hariç birim fiyatlar da ayrıca gösterilir.
Parametreler nereden geliyor?
Fiyatı belirleyen hiçbir sayı kodda sabit değildir. Malzeme yoğunluğu ve kilogram fiyatı, MRR, fire katsayısı, tezgâhın saatlik ücreti, setup ve CAM süreleri, yüzey işlemi birim maliyetleri ve kâr marjı — hepsi atölyenin yönetim panelinden düzenlenir ve veritabanında tutulur.
Bir parametre değiştiğinde bundan sonra üretilen tüm teklifler yeni değeri kullanır; geçmiş teklifler ise üretildikleri andaki fiyatlarıyla PDF olarak saklandığı için değişmez.
Geometri tam okunamazsa ne oluyor?
Bir dosya açılabiliyor ama katı model analizi güvenilir sonuç vermiyorsa (model yüzeylerden oluşuyorsa, geometri kopuksa veya özellik tanıma başarısız olursa) sistem teklifi reddetmez. Ölçüler modelin üçgenlemesinden alınır ve delik/cep sayılamadığı için karmaşıklık çarpanı yerine atölyenin belirlediği ihtiyatlı güvenlik çarpanı (varsayılan 1.35) uygulanır.
Bu durum gizlenmez: teklif yanıtında ve PDF'te müşteriye not olarak yazılır, atölyenin panelinde ise teklif "Güvenlik Çarpanı (Eksik Veri)" rozetiyle işaretlenir. Dosya hiç açılamıyorsa fiyat üretilmez; sistem sizi STEP olarak yeniden dışa aktarmaya yönlendirir.
Hesaba girmeyenler
Şeffaflık için bunları da açıkça belirtmek gerekir: fiyatın üzerine platform komisyonu eklenmez — sistem atölyenin kendi maliyet ve marjını hesaplar, aradan pay almaz. Nakliye, ambalaj, gümrük, kalite belgelendirme (ör. malzeme sertifikası) ve özel tolerans/ısıl işlem talepleri de bu otomatik hesabın dışındadır; bunlar için bizimle iletişime geçmeniz gerekir.
Üretilen rakam bir maliyet analizidir ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı sipariş öncesi teyit edilmelidir.